Wczytuję dane...

Ze stali szlachetnej, srebra i złota. Jakie sztućce do zastawy stołowej?

Mimo że to właśnie stal szlachetna jest najpopularniejszym materiałem z jakiego produkuje się sztućce do zastaw stołowych, w polskich domach gości także srebro, złoto, a nawet drewno. Dziś pokrótce przybliżymy ci, czym różnią się między sobą podstawowe surowce i dlatego to właśnie stal zyskała tak duże uznanie na naszych stołach.

 

Uważaj na komplety sztućców drugiej kategorii

 

Nie kupuj przypadkowych sztućców – szczególnie, jeśli ich cena wydaje ci się podejrzanie niska. Rynek jest w końcu nasycony także produktami drugiej kategorii, które nie gwarantują satysfakcjonującej odporności na siły ścierne, działanie wody i wilgoci, nie wspominając już o kwasach zawartych w potrawach oraz detergentach, jakie stosuje się w automatycznych zmywarkach.

 

Zwróć uwagę na oznaczenia na opakowaniu

 

Dobrej klasy sztućce powinny być w sposób oczywisty oznaczone:

 

  • sztućce srebrne z oznaczeniem stopu, np. 0,800,
  • sztuce pozłacane z oznaczeniem karata, np. 24-karatowe złoto,
  • sztućce ze stali nierdzewnej z oznaczeniem procentowego udziału niklu i chromu: 15:12,
  • sztućce z drewna z oznaczeniem gatunku drewna (np. lite drewno, skrobia itd.).

 

Z tych materiałów produkuje się sztućce stołowe

 

1. Stal nierdzewna | b. dobry stosunek ceny do jakości wykonania

 

 Sztućce dla 12 osób ze stali nierdzewnej marki Gerlach

 

Fotografia: Sztućce dla 12 osób ze stali nierdzewnej marki Gerlach

 

Stal nierdzewna (inaczej także stal szlachetna lub chirurgiczna) to podstawowy i w konsekwencji najpopularniejszy materiał, jaki wykorzystuje się do produkcji sztućców. Skład bywa różny, bo stal wzbogaca się nie tylko w chrom i nikiel, które nadają im ponadprzeciętną odporność na uszkodzenia mechaniczne, chemiczne, ale i mangan, miedź, węgiel, a nawet molibden.

 

       Czy wiesz, że?

       Zawartość chromu w stopie stali nierdzewnej nie może być niższa niż 11%.

 

Co do zasady – sztućce produkuje się ze stali niklowo-chromowych lub niklowo-manganowych, częściej jednak z tych drugich. Mimo że nie charakteryzują się tak wysoką odpornością na czynniki fizyczne i chemiczne jak stal nierdzewna o podwyższonej zawartości chromu, gwarantują i tak satysfakcjonującą trwałość na lata.

 

Zasada jest przy tym następująca - im wyższa zawartość chromu i niklu w stopie, tym lepiej.

 

Producenci posługują się różną nomenklaturą, dlatego w sprzedaży znajdziesz zarówno ciągi liczb i liter, np. X50CrMoV15 (stal zawiera 15% chromu ) lub też oznaczenia, które wprost wskazują na zawartość chromu i niklu w stali, np. 15:12 (odpowiednio pierwsza cyfra 15 wskazuje na 15% chromu, 12% na zawartość niklu).

 

Producentami, którzy mają w swojej ofercie wysokiej klasy sztućce ze stali nierdzewnej są m.in. Gerlach (patrz: sztućce Gerlach), Hefra, a także Hoffner, Berghoff oraz Villa Italia.

 

2. Srebro | tylko dla najbardziej wymagających domowników

 

Sztućce, do których produkcji wykorzystuje się srebro do złudzenia przypominają te ze stali szlachetnej, ale są znacznie mniej odporne na uszkodzenia fizyczne i chemiczne. Powinny być przechowywane w specjalnych torebkach w taki sposób, aby ograniczyć im dostęp do wilgoci. Dlaczego? Pod wpływem wody srebro utlenia się w i w charakterystyczny sposób ciemnieje.

 

Zastawa ze srebra powinna być myta po każdym posiłku ręcznie. Wyklucza się możliwość stosowania zarówno mocnej chemii, jak i samej zmywarki – żele i kostki czyszczące będą powodem, dla którego srebro w krótkim czasie straci swój dawny blask. Z tego też względu sztućców ze srebra nie stosuje się na co dzień – wymagają starannej i co za tym idzie, czasochłonnej pielęgnacji. Każda łyżka, widelec i nóż powinny być dokładnie wysuszone i to najlepiej dedykowanymi ściereczkami do srebra.

 

Niezależnie od sposobu pielęgnacji, sztućce ze srebra należy też regularnie czyścić – w praktyce mowa bowiem nie o 100-procentowym srebrze, a stopie srebra z miedzią, a ta druga śniedzieje. Czyszczenie srebra nie nastręcza większych problemów, ale angażuje dużo czasu (np. kąpiele w wodzie z solą i folią aluminiową lub roztworze kwasu cytrynowego, sody oczyszczonej).

 

3. Złoto [właściwie: sztućce pozłacane] | pewna sztuka kompromisów

 

Sztuce złote są w zasadzie niedostępne w regularnej sprzedaży ze względu na koszt surowca. Złoto znacznie lepiej znosi regularną eksploatację, ale na polskich stołach znajdziemy przede wszystkim sztućce pozłacane, których materiałem bazowym jest wspomniana przez nas wcześniej stal nierdzewna.

 

Cienka warstwa złota z czasem ulega ścieraniu, co po latach może wyglądać mało estetycznie.

 

Poza srebrem, złotem i stalą szlachetną, w sprzedaży znajdziesz także sztućce z:

  • drewna litego oraz materiałów drewnopochodnych np. skrobi termoplastycznej TPS,
  • tworzyw sztucznych,
  • aluminium (wycofane z obiegu ze względu na negatywny wpływ na zdrowie),
  • tytanu oraz innych materiałów ultra wytrzymałych.